Archive of ‘Uncategorized’ category

Ny produsent for Norges Ungdomskor


Vi ønsker Thea H. Haugen velkommen som ny produsent for Norges Ungdomskor! Thea er utdannet klarinettist fra Griegakademiet, og har studert kulturledelse på Oslo Met. Hun har jobbet for blant annet Risør kammermusikkfestival, og har selv erfaring fra forskjellige ungdomsensembler.  Avtalen strekker seg over to år.

Vi gleder oss til et godt samarbeid!

 

Sommersanguka – sommarens høgdepunkt!

Sommersanguka i Midt fyller 10 år!

Noko av det beste på heile Ung i Kor-året er når det endeleg er tid for Sommersanguke. Gjennom åra er det mange hundre barn og ungdommar som har vore på dei ulike arrangementa rundt om i landet, og som få andre ting gjer Sommersanguka det mogeleg å faktisk få drive med det ein likar best i ei heil veke. Så ikkje berre er det eit fantastisk tilfelle å ha det artig med musikk og få nye vener, men også for å få lære seg masse nytt!

Sommarsanguka er eit tilbod som regionsledda i Ung i Kor arrangerer lokalt, men alle sommersangukene er opne både for medlemmar og ikkje-medlemmar i Ung i Kor – kvar dei enn bur i landet. Dei fleste sommersangukene er opne for songarar mellom 11 og 19, med nokre lokale variasjonar, og har tilpassa opplegg for dei ulike aldersgruppene. 

I 2019 er det Sommersanguke på fire ulike plassar i landet, i tillegg til eit sommerakademi, som er nytt av 2018.

I Nord går Sommersanguka i Tromsø, 21.-26. juni, og i år blir ho heilt spesiell. Instruktørar er nemleg Benedicte og Anja frå vokalgruppa Pitsj, som skal køyre eit spesiallaga opplegg for alle deltakarar. I tillegg vil veka bli avslutta med at deltakarane held konsert saman med Pitsj i Tromsø!

I Midt er tema for i år Celebration – Sommersanguka i Midt fyller 10 år! I år er arrangementet på Torshus folkehøgskule i Orkdal, 5.-9. august, og på jubileumsåret har dei med seg nokre av dei beste instruktørane frå tidlegare år. Alle som er med kjem også til å kunne velje eit fordjupingsfag dei får jobbe ekstra med under veka. 

Den tradisjonsrike Sommersanguka for Oslo og SørØst er som vanleg på Toneheim folkehøgskule utanfor Hamar, 24.-29. juni. Også her vil ein kunne få velje å fordjupe seg i noko av det ein likar aller best, i tillegg til å få nyttig teoriopplæring og masse sosiale aktivitetar. Sidan veka også er for songarar frå Oslo, vil det bli organisert felles busstransport frå Oslo S for alle som skal vere med. 

I Hamar satsar dei også ekstra på songarar som vil prøve på dirigering, og køyrer for andre året eit dirigeringskurs parallelt med Sommersanguka. Kurset vil bli tilpasse alle nivå, også ned til totale nybyrjarar.

I Ung i Kor Vest blir Sommersanguka arrangert på Kongshaug musikkgymnas, 6.-10. august. Også i Vest vil det vere mogeleg å gå eit dirigeringskurs under veka, med den meriterte instruktøren Tore Kloster. Som instruktørar på kurset har me også mellom anna Thea Meidell Sjule og Sigrun Jørdre.

Vårt nyaste tilskot av sommaraktivitetar er Det norske Jentekor Sommerakademi, som blir arrangert i samarbeid med Ung i Kor. Kurset føregår i Oslo, 12.-15. august, og høver for dedikerte songarar mellom 12 og 18 år.  Deltakarane får høve til å jobbe med både song, dirigering, høyrelære, musikkteori og scenisk arbeid, alt på eit høgt nivå.

Er det noko du lurer på om Sommersanguka? Ta kontakt med oss i Ung i Kor gjennom regionkonsulenten i regionen det gjeld!

Søk om støtte til ekstraaktiviteter – Frifond kompetanse og aktivitet

Skal koret ditt gjennomføre et kompetansehevende tiltak, samarbeidsprosjekt eller andre ekstraordninære aktiviteter? Da kan du søke om støtte fra Frifond kompetanse og aktivitet.

Gjennom ordningen kan du få støtte til følgende tiltak, om de ikke gjennomføres innenfor ordinært driftsbudsjett:

• Kortere kurs, opplæringsprosjekter og andre kompetansehevende tiltak innenfor alle musikksjangre,
• utvikling av nytt materiell, arrangementer, komposisjoner mv,
• ekstraordinære lokale aktiviteter og prosjekter,
• større samarbeidsprosjekter mellom flere lokale lag, på tvers av genre, festivaler,
konserter med mer,
• regionale prosjekter som stimulerer det lokale musikklivet og har større lokale
ringvirkninger
• tiltak for å styrke lederkompetansen i organisasjonene og lokallagene,
• kurs og faglig opplæring av deltakerne i ekstraordinære prosjekter,
• i særlige tilfeller honorar til ekstern ekspertise/veiledere i prosjektet. Det må komme
klart frem i søknad og spesifiseres i budsjett hvem dette gjelder,
• prosjekter rettet mot nye musikkmiljøer, som initiativ til inkluderings-
og mangfoldsarena, kulturell kompetanse og prosjekter som setter fokus på mangfold, holdninger, inkludering og deltakelse.

Det går å søke om maksimalt 100.000 kroner. Midlene kan ikke brukes til å dekke ordninære driftskostnader, utstyrsinvesteringer eller reise- og turnévirksomhet.

De fulle retningslinjene for søknaden kan du lese her: Retningslinjer FKA 2019

Søknadsskjema FKA 2019 Søknaden skal sendes til Norsk musikkråd før 15. februar, i fysisk eller elektronisk form.

Vil koret ditt kunne kopiere notar?

Då kanskje ein Kopinor-avtale er noko for deg! Gjennom å ha avtale med Kopinor, får koret mellom anna lov til å lage arbeidskopiar til internt bruk,, og kopiere utdrag ur større notesamlingar. Då treng du heller ikkje å sjølv ta kontakt med den einskilde opphavaren.

No er det mogeleg å inngå ein mønsteravtale med Kopinor gjennom Ung i Kor, for alle våre medlemmar. Avtalen kostar ein fast sum per år, som vil vere på om lag 173,81kr per kor, i tillegg til 31,42kr per syngjande medlem (inkludert dirigent). Her kan du sjå noko av det avtalen gjev lov til:

Arbeidskopier

  • Det kan fremstilles arbeidskopier fra korets originalnoter til intern bruk i koret. Koret må ha kjøpt originalnoter til samtlige medlemmer i koret.
  • Dersom originalnoter ikke lenger er tilgjengelig i handelen, kan det likevel fremstilles kopier til korets medlemmer i medhold av denne avtalen. Det forutsettes at koret har forsikret seg om at notene ikke kan kjøpes, f.eks ved å kontakte forlaget som har utgitt noten.
  • Det kan også utleveres arbeidskopier av noter til enkeltutøvere i forbindelse med solistoppdrag, prøvesang o.l.. Disse notene skal destrueres når aktiviteten er avsluttet.

Annen kopiering

  • Fra enkeltnoter og notesamlinger for andre besetninger enn kor, kan det kopieres inntil 15 % av sidetallet, men maksimum 10 sider av en enkelt publikasjon.
  • Fra notesamlinger arrangert for kor på mer enn 16 sider, kan det kopieres inntil 15 % av sidetallet, men maksimum 10 sider av en enkelt publikasjon, forutsatt at det aktuelle musikkverket ikke er tilgjengelig i handelen som særtrykk. Fra enkeltnoter for kor og notesamlinger for kor på 16 sider eller mindre, kan det bare kopieres etter bestemmelsene om arbeidskopier nevnt ovenfor.

Arkivering

  • Koret kan lagre kopier av egne originalnoter i eget arkiv, også digitalt. Ved overdragelse av originalnoter må alle kopiene fjernes fra korets arkiv.

Informasjonen er henta frå Kopinor sine sider: https://www.kopinor.no/artikler/kopinor-avtaler-for-kor-og-sangerorganisasjoner

 

Er du interessert av ein avtale? Fyll ut interessemeldingsskjemaet her, så tek me kontakt! Har du spørsmål, kan du sende dei til daniel@ungikor.no.

 

 

Tono – difor treng norske tonesetjarar deg!

Kvifor er det så mykje snakk om TONO? Kva er eigentleg TONO? Påverkar dette her med TONO meg i det heile, og er det no verkeleg så viktig med desse rapportane?

Her kjem ein liten blogg frå Ung i Kor, der me freistar å svare på nokre av dei vanlegaste spørsmåla om TONO.

Kva gjer TONO?

TONO er eit slags samvirkelag, som er eigd og blir drive av norske tonesetjarar. Saman driv dei eit selskap som har som oppgåve å ta vare på rettane til norske opphavarar. I praksis tyder det at dei ser til at dei får godtgjersle når nokon framfører musikken dei har skrive.

Norsk og internasjonal opphavsrettslov gjev skaparane einerett på framføring av verka deira. For å gjere det mindre komplisert å finne rett person å søkje om løyve til framføring, har dei samordna dette, slik at all kontakt går gjennom TONO. Altså treng ingen å søkje opp kvar einskild opphavar. Sidan TONO også har eit utstrekt samarbeid med internasjonale systerorganisasjonar, gjer det å ha avtale med TONO, at du lovleg kan framføre musikk frå så å seie heile verda.

Korleis får me rett til å framføre denne musikken?

For å få rett til framføring treng du ein avtale med TONO. Korleis avtalen ser ut, er ikkje kopla til mengda musikk du framfører. Ein kan sjå det litt som ein avtale på Spotify eller Netflix, ein betaler ein fast sum, og så kan ein sjølv velje om ein vil bruke abonnementet ein time i månaden, eller femti timar i veka. Har de tilgang til TONO-katalogen, kan de velje å syngje så mykje eller lite som de berre vil!

Dette høyrest dyrt ut. Er det dyrt?

Nei. Faktum er at du allereie har hatt TONO-avtale i kvart minutt du har vore medlem i Ung i Kor. Me på Ung i Kor betaler denne avtalen for dykk, gjennom medlemsavgiften i Ung i Kor.

Det er sjølvsagt mogeleg å ikkje vere medlem i Ung i Kor, og ordne TONO-avtalen separat. Til samanlikning kostar det i så fall ein prosentdel av billettinntektene for kvar konsert. Denne delen varierer. Ein konsert med 10.000 i billettinntekt kostar i så fall 10% av inntektene, medan ein konsert med 75.000 i billettinntekt berre kostar 4% av inntektene. Prisen kan også bli påverka av kor mange tilhøyrarar som kjem. Me meiner altså at det er ein svært gunstig avtale ein får gjennom å vere med i Ung i Kor!

Det er også ein annan skilnad på å vere medlem og ikkje. Gjennom Ung i Kor kan de syngje fyrst, og rapportere etterpå. Om de ikkje har den sentrale avtalen gjennom Ung i Kor, må de rapportere på førehand.

Er det noko me må gjere for å oppfylle avtalen?

Ja, det er det! Som medlemmar i Ung i Kor treng de ikkje å betale noko, men det er like fullt avgjerande at koret oppfyller plikten sin, nemleg å rapportere. Gjennom å sende inn ei liste over kva musikk som har vorte framført, ser koret til at pengane går vidare til rett opphavar. Å få eit rettvist tal på kor mange gonger ulike songar har vorte framførte, er nemleg den einaste måten me kan sjå til at norske (og utanlandske) tonesetjarar får pengane dei har rett på.

Å rapportere er faktisk ganske lett. Du finn fram til eit skjema som heiter Musikkrapport (Last ned skjema for rapportering) på heimesidene til TONO, fyller i, sender inn – og vipps er det klart! Hugs berre at rapporteringa skal gjennomførast same kalenderår som konserten vart gjennomført.

I dag er det for få av medlemskora til Ung i Kor som rapporterer godt nok, noko som tyder at norske tonesetjarar som skriv for barnekor faktisk ikkje får den økonomiske godtgjersla dei fortener. Kan du hjelpe oss?

 

“Eg har jo så gjerne lyst å dele det eg kan!” – Andreas Hellesøy er Årets dirigentspire

I 2018 vedtok styret i Ung i Kor å innstifte prisen Årets dirigentspire. Målet er å oppmuntre unge songarar med interesse for dirigering, til å vilje utvikle seg som dirigentar og arbeide med korleiing. Prisen går til ein kandidat under 26 år, som ikkje treng å ha formell dirigeringsutdanning frå før, men likevel på ulike måtar har engasjert seg ekstra i korets musikalske arbeid.

Under dirigentsamlinga i Stjørdal annonserte me den fyrste vinnaren av prisen, som er Andreas Hellesøy frå Defrost Youth Choir. Me møtte Andreas i Stjørdal, der han var med som deltakar.

Defrost Youth Choir. Bilete: Defrost Youth Choir

Gratulerer til å vere den fyrste vinnaren av Årets dirigentspire!

– Jo, takk! Det er jo litt gjevt, seier ein audmjuk prisvinnar. Sjølv om eg fyrst var litt forundra. Noreg er jo større enn berre meg.

Defrost Youth Choir frå Hamar er mellom dei mest vidgjetne ungdomskora i landet. Dei siste åra har koret særleg vist seg fram som ein flott representant for norsk kortradisjon i utlandet. I 2018 fekk dei mellom anna gullmedalje i to klassar på World Choir Games i Sør-Afrika. Dirigent er Thomas Caplin. I koret fungerer Andreas som hjelpedirigent, som bistår Caplin på både øvingar og konsertar.

Kan du seie litt om kva slags rolle du har i koret?

– Dirigenten vår gjev mykje rom for at me skal kunne hjelpe kvarandre. Så har eg også fått ei rolle der Thomas involverer meg i spørsmål rundt både repertoar og opptaksprøve, så eg kjenner at eg får lov til å vere veldig delaktig i ulike delar av verksemda, fortel han.

Likevel, meiner han, er den sosiale rolla er minst like viktig.

– Eg har jo også ei rolle som ein av dei eldre i koret, og det legg jo ein del føringar om at du skal vere ein god rollemodell. Særleg for dei yngste, som jo skal ta over min plass ein gong.

Andreas byrja som trompetist i korps, men innsåg fort at det var gitar han hadde lyst å spele. Han fekk fort stor interesse for å bli flink, og hadde særskilt ei bratt læringskurve på vidaregåande. – Den tida var fin, smiler han

Andreas Hellesøy

Han hadde sitt fyrste møte med kor då han song i barnekor, og har gjennom åra sunge i både Tensing, skulekoret på vidaregåande og i vokalgruppe på Toneheim, før han byrja i Defrost.

Dei som nominerte deg la mellom anna vekt på at du bidro positivt til koret “musikalske og menneskelege utvikling”. Kan du fortelje litt om det?

– Det handlar litt om det med å gje kvarandre sjølvtillit, seier Andreas. Me deler mykje i koret, og er flinke til å oppmuntre kvarandre. Det er noko eg sjølv freistar å gjere aktivt, å sjå dei andre songarane, og setje pris på deira nærvære.

Er dette ei særskild oppgåve du har, eller er det tradisjon i koret?

– Det er jo ein tradisjon me har i koret. Men som styremedlem og hjelpedirigent kjenner eg at eg må vere med på å aktivt byggje det opp. Det kjem ikkje av seg sjølv, seier han.

Andreas meiner at det aspektet er minst like avgjerande som det musikalske, når koret skal opptre på konsert eller tevling.

– Me er sjukt flinke til å syngje – men det ein ser på scena er dei menneska me er.

I prisen inngår at Ung i Kor dekker reise og opphald til eit dirigentkurs på høveleg nivå for kandidaten – så i år var me så heldige at me hadde Andreas med som deltakar på eit kurs i Stjørdal. Han fortel entusiastisk om ein inspirerande kursleiar (Andreas gjekk på kurset til Grete Helle Rasmussen) og kunnskapsrike kollegaer.

Tilbake i kvardagen studerer Andreas til å bli faglærar i musikk, og han er tydeleg med at han har lyst til å undervise.

Dette med dirigering, då, er det noko du har lyst til å drive med?

– Ja! Eg kjem jo til å dirigere i livet mitt. Det å kunne lære musikk er ei svært verdifull evne, og det å få lære bort er veldig gjevande for meg. Eg har jo så gjerne lyst å dele det eg kan!

Me på Ung i Kor gratulerer Andreas Hellesøy frå Defrost Youth Choir, den fyrste vinnaren av Årets dirigentspire.

 

“Dei må kunne stole på at det du gjer er bra” – Intervju med Anna Jelstad

Anna Jelstad med Láhko Voices. Foto: Láhko Voices

 

I helga som gjekk vart ei overraska Anna Jelstad utnemnd til Årets barnekordirigent 2018 av Ung i Kor, under den tradisjonelle dirigentsamlinga i Stjørdal. Jelstad er dirigent for Láhko Voices frå Gildeskål i Nordland, som ho sjølv grunnla i 2014. Vi møtte ho dagen etter annonseringa av prisen, mellom kursavslutning og heimreise.

Korleis kjennest det å bli Årets barnekordirigent 2018?

– Det er heilt overveldande! Det kjennest fantastisk å bli sett, og få anerkjenning for det me gjer. Me vonar jo at det kan bidra med å skape interesse for det me driv med, og for den kvaliteten me vil stå for.

Fyrste gongen Jelstad freista å starte kor i Gildeskål var for 20 år sidan, men då varte det berre nokre få år. Fyrst i 2014 låg allting til rette for å prøve på ny. Då, som no, arbeidde ho som musikklærar, med mange flinke barn i kullet.

– Eg ville at dei skulle kunne få gå vidare og få lov til å dyrke songen som instrument, fortel Jelstad. Då var det på tide å starte eit kor.

Anna Jelstad saman med Victoria Liedbergius, dagleg leiar i Ung i Kor, Anne Karin Sundal-Ask, dirigent i Det norske jentekor, og Kine Oldervik, styreleiar i Láhko Voices. I bakgrunnen står Hovedkoret frå Det norske jentekor, som også song under utdelinga. Foto: Nils Hidle

I nomineringa blir det lyft fram det du og koret tilfører til samfunnet Gildeskål. Korleis er det å drive kor på Gildeskål?

– Det er gjevande. Og utfordrande! Det handlar om å skape noko som tyder noko for folk, og noko som er bra. Foreldre må kunne stole på deg, og dei må ha tillit til at det du driv med er bra, slik at dei tør å sende barna sine dit, seier ho.

Er det noko som stikk seg ut med Láhko Voices, så er det kanskje reiseaktiviteten. Sidan 2014 har koret vore tre gonger på den internasjonale Coralua-festivalen i Trondheim, ein gong på festival i England, ei vitjing i Russland saman med kommunen, og no sist ei kortevling i Tsjekkia – om ein ikkje reknar lokale utflukter. Det er ikkje lite på fem år.

I arbeidet med Láhko voices har de jo valt å dra på mange turar og festivalar i inn- og utland. Kvifor har de valt å prioritere den typen av prosjekt?

– Det er noko me gjer for å trigge songarane, som ein gulrot for å halde motivasjonen oppe gjennom alle øvingane, seier Jelstad. Men det å dra på tur handlar også om å oppleve ting saman, og om å byggje fellesskap både i og utanfor songen. Me skal vere som ein familie!

Ho fortel at ein av dei siste pusselbitane som fall på plass før ho grunnla Láhko Voices faktisk var eit dirigentkurs i Stjørdal i januar 2014, så på den måten var det ein sirkel som vart slutta når ho vart annonsert som Årets barnekordirigent på den same staden. I vår feirer altså eit ungt, men svært aktivt kor 5-årsjubileum på heimebane. Då vil Ung i Kor vere til stades for å overlevere sjølve prisen – ein spesiell skulptur i form av ein stemmegaffel, og 25.000 kroner.

På dei fem åra du har halde på har du greidd å byggje opp noko ganske spesielt. Kva råd vil du gje til andre i same situasjon, som har lyst til å få til noko tilsvarande der dei bur?

Anna lyfter fram vekta av å finne gode støttespelarar. -Du kan ikkje vere åleine når du driv med dette, seier ho og smiler. Ho har mange gode ord om både styret i koret og andre lokale hjelparar, som har vore med på vegen. Men kanskje aller viktigast, seier ho:

– Du må ha trua på deg sjølv, og tore å tru på at den måten du gjer ting på er den rette måten. For dei humpane i vegen, dei kjem!

 

Ledig stilling som regionskonsulent i Ung i Kor Midt

Ung i Kor Midt søker nå en ny regionskonsulent i 30% stilling, med med mulighet til utvidelse. Tiltredelse snarest.

Her kan du lese annonsen – http://www.ballade.no/jobb/1212

Utdrag fra stillingsannonsen:

Ung i Kor Midt er regionledd av Ung i Kor, med ca. 50 medlemskor og 2000 medlemmer i Trøndelag og Møre og Romsdal. Ung i Kor Midt er en selvstendig organisasjon med sitt eget styre og årsmøte som legger føringer for organisasjonens utvikling. Vi jobber aktivt for å skape gode sang- og musikkmiljøer som er åpne og tilgjengelige for alle barn og unge. I tillegg ønsker vi å synliggjøre koraktiviteten og tilrettelegge for gode læringsarenaer ved å tilby kurs, seminarer, festivaler og konserter.

Som regionkonsulent for Ung i Kor Midt har du ansvar for driften av organisasjonen, samt planlegging og gjennomføring av alle arrangementer og prosjekter for våre medlemmer. Du har et stort ansvar, men også stor tillit. Du vil ha betydelig påvirkningskraft på organisasjonen, og dine arbeidsoppgaver.

Hele stillingsutlysningen kan du lese på ballade.no:

http://www.ballade.no/jobb/1212

 

 

Kandidater til styrevalg 2019

På vegne av valgkomiteen til Ung i Kor, ber vi om kandidater til sentralleddets styre 2019-21.

Styret er et av organisasjonens viktigste organ, som skal sørge for at Landsmøtets vedtak følges opp, og at organisasjonen føres i riktig retning de kommende årene, og hele tiden virker til beste for korene og korenes medlemmer.

Vi er avhengig av en grundig og god prosess frem mot valget. Vi har bedt regionene ta opp i sine styrer hvem men vil foreslå som kandidater til valget. Men andre kan også foreslå kandidater, så lenge de som foreslås er medlem i Ung i Kor.

For at valgkomiteen skal få til en god geografisk og aldersmessig representasjon i styret, er vi helt avhengige av innspill fra medlemmene!

Om du kjenner at dette kunne være spennende for deg, eller vet om noen gode kandidater, kan du ENTEN ta kontakt med din region, og melde deg som kandidat, eller kontakte valgkomiteen direkte på aasnekvamme@gmail.com INNEN UTGANGEN AV JANUAR 2019.

Vi takker for kommende innspill!

Med vennlig hilsen Per Ivar Morken, Rebekka Hareide og Åsne Kvamme, valgkomité 2019.

Staffan var en stalledreng – på norsk

Har du alltid hatt lyst til å kunne syngje Staffan var en stalledreng på norsk? Du er ikkje åleine!

Om tradisjonen

Rundt om i Noreg ser me no at det byrjar å bli alt vanlegare at barne- og ungdomskor har stor aktivitet rundt Luciadagen, 13. desember. Mange av tradisjonane der er inspirerte av den svenske Luciafeiringa, som har vorte ein populær del av koråret, for både publikum og songarar.

Til de vanlegaste songane i eit svenskt Luciatog høyrer Staffan var en stalledräng, ein mellomalderballade som i dag finst i mange melodiske og tekstlege variantar (den vanlegaste, som sannsynleg er den dei fleste tenkjer på, kjem til dømes frå Småland).

Omslaget til 13 svenske Luciasanger.

Men medan Luciasongen sidan lang tid har eigen norsk tekst, er det mange andre songar som ikkje har teke steget inn i det norske repertoaret, kanskje nett på grunn av språkhinderet. For å inspirere norske barne- og ungdomskor til å utvide repertoaret sitt rundt Lucia, tok Ung i Kor i 2017 initiativ til å gje ut eit lite hefte med svenske Luciasongar i ny, norsk språkdrakt, i samarbeid med musikkforlaget Cantando.

Her kan du kome rett til noten på heimesidene til Cantando.

Kven var Staffan?

Staffan er i visa ei samansetjing av fleire ulike tradisjonar. På den eine sida har du den katolske helgenen Stefanus, som i skandinavisk tradisjon var omtalt som Herodes stallkar ved tida for Jesu fødsel. Han var då den fyrste som såg stjerna over Betlehem. Sannsynleg har den historia vorte påverka av ei anna forteljing om ein lokal helgen, ein Stenfinn, som var stalledreng før han vart biskop og martyr. Koplinga mellom Staffan og hestar har alltid vore til stades. Det var til dømes vanleg med ulike former for kappritt og liknande på Staffansdagen, 26. desember.

Om teksten og omsetjinga

I tekstvariantane kan me sjå desse ulike tolkingane av Staffansfiguren på ulike måtar. Den vanlege forteljinga er at Staffan er tidleg oppe for å stelle hestane, då han ser den ljose stjerna på himmelen.

Staffan var en stalledreng,
vi takker nå så gjerne,
han vannet sine foler fem,
alt for den lyse stjerne.

Me meiner at det er lov å justere i omsetjinga – allereie i fyrste vers! Korleis ville til dømes du setje om “vattna”? ‘Vannet’ – eller er det for konservativt? ‘Vatna’ høyrest kanskje litt svensk ut, men klingar på den andre sida godt i song. Er mellomtingen “vanna” ein god kompromiss? Kva er best i målet ditt?

Ingen dagning ser vi nå,
stjernene på himlen blå,
de blinker.

Her har me halde på rimstrukturen, og late rime på blå. Men kanskje du heller vil leggje deg nærmare originalen, og berre syngje stjernene på himmelen?

I versa som kjem fylgjer me Staffan i arbeidet hans.

To av dem var røde
vi takker nå så gjerne,
de tjente godt sin føde,
osb.

To av dem var hvite,
vi takker nå så gjerne,
de var hverandre like,
osb.

Femte folen apalgrå,
vi takker nå så gjerne,
den rider Staffan selv oppå,
osb.

For mange kanskje rider høyrest litt arkaisk – eller svensk – ut. Kanskje sitter kan være eit alternativ. Her er det lov å tilpasse til kva koret ditt likar.

Før det hørtes hanegal,
vi takker nå så gjerne,
framme han ved stallen var,
osb.

Før det sol på himmel står
vi takker nå så gjerne,
gyllen sal og bissel på,
osb.

Det finst sjølvsagt mange fleire vers i forteljinga! I moderne framføringar er det også vanleg å ta med nokre vers om jolefeiringa.

I hvert hus en juleild,
vi takker nå så gjerne,
julegrøt og julesild,
osb.

I hvert hus er stemmelyd,
vi takker nå så gjerne,
julesang og julefryd,
osb.

I andre variantar av folketonen er det meir fokus på Staffan som jeger, som tidleg er oppe for å jakte på ulv og bjørn.

Ingen sol på himlen står,
vi takker nå så gjerne,
når Staffan legger salen på,
osb.

Alle sov i hus og gard,
vi takker nå så gjerne,
da framme han ved skogen var,
osb.

I den stygge ulvens spor,
vi takker nå så gjerne,
rask og uredd Staffan for,
osb.

Gamle bjørnen i sitt hi,
vi takker nå så gjerne,
fra Staffan går han ikke fri,
osb.

I tillegg finst det mange versjonar som er tilpassa den tradisjonelle framføringa, der songarar gjekk frå gard til gard, og gjerne song fleire vers der dei bad om å få litt mat og drykk, og alternativt tok med eit par vers med trugsmål om kva som skulle hende om dei ikkje fekk det.

Er dette lov, då? Får ein gjere slik med tekstar? Ja! Meiner me. Som me kan sjå her er tradisjonen rundt staffansviser både varierande og svært kreativ historisk sett, så me ser ingen grunnar til at han ikkje skulle få halde fram med å vere det. Og då må jo teksten tole å syngjast på norsk òg. Dette meiner i alle høve me på Ung i Kor.

Vil du ha fleire norske tekstar på luciasongar, og nye, gode arrangement til barne- eller ungdomskoret ditt? Skaff deg heftet 13 svenske Luciasanger! Her finst det repertoar for alle slags kor!

 

1 2 3 12